De meerwaarde van de EOR in crisistijd

Het is geen eenvoudige opgave om in deze tijd van crisis lid te zijn van een EOR. Het management kondigt de ene na de andere noodmaatregel af en houdt urenlange presentaties over volumedaling en toenemende vaste kosten die leiden tot dalende winsten of nog erger, aanzienlijke verliezen.Nadenken over mogelijke oplossingen om de crisistijd goed door te komen, valt niet mee. Ieder ‘global’ opererend bedrijf heeft hier mee te maken en werkt daarom allerlei ‘worst case’ scenario’s uit. Plannen en budgetten worden maandelijks bijgesteld en meerjarenplannen verdwijnen in de prullenbak. Maar eigenlijk weet niemand hoe de werkelijkheid er over enige tijd zal uitzien. Voor het management is het lastig om de juiste strategische keuzes te maken, en voor de medezeggenschap op alle niveaus is het lastig om daar grip op te krijgen.

Helaas blinken de mogelijke oplossingen en voorgestelde strategieën om de crisis te bedwingen niet echt uit in creativiteit. Kostenbesparing is het meestal het sleutelwoord. Slechts alleen nog de noodzakelijke investeringen worden gedaan, geen salarisverhoging voor het personeel, afschaffing van diverse vergoedingen, aanpassingen van bonusregelingen, een stop op het inhuren van personeel en het beperken van dienstreizen. In de praktijk zijn alle managementlagen in organisaties doordrongen van de noodzaak tot kostenbesparing. Dit heeft uiteraard ook zo zijn effect op het functioneren van een EOR. Dit medezeggenschapsorgaan wordt in veel organisaties nog steeds beschouwd als een lastige kostenpost. EOR’en moeten daarom in deze tijd nogal eens de discussie aangaan met het centrale management over het belang en toegevoegde waarde van de EOR. Dit is een vervelende discussie omdat deze zich vooral toespitst op de kosten en niet op de meerwaarde van ‘goed overleg’.

EOR-leden zelf zijn uiteraard wel ontvankelijk voor de argumenten van directie. Als er honderden collega’s hun baan verliezen wil niemand zinloos vergaderen. Wanneer het maar vaak genoeg over het budget gaat en niet over de daadwerkelijke taken en verantwoordelijkheden van zowel de EOR-leden als het management ontstaat er een zinloze en tijdrovende discussie die geen enkele meerwaarde heeft. Ook in deze crisistijd moet duidelijk zijn dat de EOR-leden de verplichting zijn aangegaan de collega’s in Europa te vertegenwoordigen, het management heeft de verplichting veranderingen die transnationaal zijn te bespreken met de EOR. Vooral in crisistijd kan de meerwaarde van goed functionerende Europese medezeggenschap blijken. De praktijk laat zien dat in organisaties met gezonde arbeidsverhoudingen EOR´en en management goed overleggen over de te nemen maatregelen, informatie uitwisselen en discussiëren op basis van feiten. Beide partijen doen dit in het besef dat er in deze crisistijd snel gehandeld moet worden. EOR’en die goed geïnformeerd en vroegtijdig betrokken worden, kunnen dit. Actief meedenken, alternatieve/creatieve oplossingen verzinnen, maar vooral ook het voorkomen van (grote) blunders heeft al veel besparingen opgeleverd. Zeker in deze crisistijd is een actieve houding van de EOR belangrijk. Laat je niet ontmoedigen door een negatieve houding van het management. Ga niet al teveel in discussie over de kosten, want het is een ‘non issue’ en het vergt vooral veel tijd! Probeer met heldere taal en verwijzende naar de eigen EOR-overeenkomst deze discussie eenmalig duidelijk te voeren en daarna stelselmatig af te kappen. Zorg dat je informatie verzamelt bij de collega’s van de locale medezeggenschap en het verantwoordelijke management. Bedenk dat je als EOR-lid direct toegang hebt tot degenen die de beslissingen nemen. Durf te handelen, stel de juiste vragen en geef een gefundeerde mening. Zorg dat je een tijdpad afspreekt met het management. De EOR moet zo vroeg mogelijk betrokken zijn. Spreek met elkaar af wanneer je welke informatie krijgt en op welke manier de lokale medezeggenschap betrokken wordt bij de plannen. Vaak zijn de consequenties van de plannen moeilijk te overzien en wordt dit pas duidelijk als ze verder zijn uitgewerkt op lokaal niveau. Creëer formele betrokkenheid hierbij en zorg dat je als EOR goed op de hoogte wordt gehouden van de lokale (nationale) ontwikkelingen. Steun de locale medezeggenschap als het nodig is en kom in actie als het nodig is. Kortom wees alert, actief en laat je vooral niet ontmoedigen!